Bilinmesi Gereken Borsa Terimleri

editor
Kasım 1, 2016
borsa-terimleri

Borsada işlem yapabilmek, borsadan para kazabilmek ve uzun soluklu borsa işlemlerinden kar elde edilmek için borsa eğitimi alınması şarttır. Borsa eğitim aşamasında bilinmesi gereken bir başka detay ise borsa terimleridir. Borsa terimlerinin ne anlama ne geldiği ve bu terimlerin hâkim olduğu dönemlerde nasıl bir işlem yapılacağı, nasıl bir karar verileceği çok önemlidir. Binlerce borsa teriminin olduğunu bilmenizi isteriz. Biz bu yazımızda borsada en çok kullanılan ve bilinmesi gereken borsa terimlerden bahsedeceğiz.

Borsa Terimleri

Açık Piyasa İşlemi:  Merkez Bankasının para değerinde ki kararlığını belirtmek için hazine bonosu ve tahvil satarak para hacmini daraltması veya için hazine bonosu ve tahvil alarak para hacmini artırması işlemidir.

Adi Hisse Senetleri: Özel bir takım hakları, avantajları, üstünlükleri olmayan hisse senetlerine verilen isimdir.

Broker: Sermaye Piyasası Kurumundan alınan resmi belgeler ile borsada işlem yapmak isteyenlerin adına borsada işlem yapma hakkı bulunan ve belli komisyon karlarıyla çalışan aracı kurumlardır.

Arbitraj: Kısa dönemli fonların mevcut yerinen alınıp başka alanlara kaydırılmasıdır.

Ayı Piyasası: Hisse senetlerinde düşüş beklenildiği piyasa görüşüdür.

Basit Faiz: Limiti belli sermayenin belli bir dönem üzerinden hesaplanan faizidir.

Bilanço: Bir şirketin dönemsel faaliyetleri sonucu, dönem sonunda hazırladıkları (31 Mart, 30 Haziran, 30 Eylül ve 31 Aralık) ve yayınladıkları tablolardır.

Bileşik Faiz: Belirli bir sermayeye, dönem sonundaki faizinin yanı sıra ilk sermaye toplamına tekrar faiz işlemi uygulanması işlemidir.

Blokaj: Borsada işlem gören bir varlığa yetkililerce getirilen sınırlamalardır. Blokaj konulan varlığa, kendi sahibi bile istediği gibi kullanamamaktadır.

Blok Satış: Bir firmaya ait hisse senetlerinin, firmanın sermayesinin %10’undan fazla hisse senedi satılmasıdır.

Birincil – İkincil Piyasalar: Şirketlerin hisse senetlerinin halka arzlar yoluyla ya da hazine bonolarının ihalelerle satılması birincil piyasa,  Birincil piyasalarda satılan varlıkların yatırımcılar arasında el değiştirdiği piyasalarda ikincil piyasa adlandırılır.

[adsense]

Boğa Piyasası: Borsa da ki işlem gören varlıkların değerinin artacağı iyimser havadır.

Çıtır: Borsada küçük yatırımlarla elde edilen küçük karlardır.

Deflasyon: Enflasyonun zıttı olan terimdir. Yani bir ülkede genel fiyatlar düşerken kişi başına düşen gelir, üretim ve istihdam oranlarının da düşmesidir.

Devalüasyon: Ekonomisi açık veren ülkelerin, kendi parasının dış satın alma gücünün düşürülmesidir.

Döviz Kuru: Bir ülkenin ulusal parasının yabancı ülkelerin parası cinsinden değeridir.

Dünya Bankası: Az gelişmiş ülkelerin kalkınması amacıyla borç para vermek ve sermaye yatırımlarını kolaylaştırmak için kurulmuş olan İmar ve Kalkınma Bankasıdır.

Efektif: Merkez Bankası tarafından alınan ve Türk lirası kuruna göre alımı yapılan yabancı devlet paralarıdır.

Enflasyon: Bir ülkede ki genel fiyatlarda ki artışları ifade eder.

Emisyon: Merkez Bankası tarafından piyasaya sürülen banknot paralara verilen isimdir.

Fed: Amerikan Merkez Bankası’na verilen isimdir.

Futures İşlemleri: Döviz, hazine bonosu, tahvil gibi değerli varlıkların belli bir dönem de yine belli bir fiyattan alım satım yapılma sözleşmesine verilen isimdir.

Gayri Safi Milli Hasıla: Bir ülkenin bir yıl içerisinde üretmiş olduğu mal ve hizmetlerin genel toplamıdır.

Hazine Bonusu: Hazine tarafından vadesi 1 yıldan kısa süreli olarak çıkarılan ve iskontolu olarak işlem gören borçlanma senetleridir.

Hisse Senedi: Anonim Şirketleri tarafından çıkartılan ve şirkete ortak olanların paylarını gösteren değerli evraklardır.

Jaws: Spekülatörlerin senet satarken çalıştırdıkları kademeye, hareketi görüp atlayan yatırımcıya verilen isimdir.

Kaldıraç Oranı: Aktif varlıklarının ne kadarının yabancı paralarla finanse edildiği gösteren orandır.

Kambiyo: Madeni ve Kağıt para şeklindeki tüm yabancı ülke paraları ve bu paralarla ödeme yapabilen her tür hesap, belge, bono, poliçe, çek gibi parasal araçların tümüne kambiyo denir.

Keriz Silkeleme: Değeri düşük hisse senetlerinin değerinin artacağı manipülasyonu ile kurt borsacıların hisse senetlerini alması ve bu sanal olarak şişirilmiş hisse senetlerin yüksek fiyata acemi borsacılara satılmasıdır.

Likite: Para piyasasında işlem gören para ve para niteliğinde ki tüm varlıklara verilen isimdir.

Likit Fon: Vadesine 90 günden az kalmış fonlardır.

Lot: 1000 tane hisse senedine verilen isimdir.

Manüplasyon: Hisse senedini yapay hareketlerle fiyatını düşürmek.

Nominal Değer: Menkul değerlerin üzerinde yazılı olan değerdir.

Nominal Faiz: Piyasada uygulanan cari faizdir.

Opsiyon: Bir malın belli bir süre ve belli fiyattan satmak için alıcıya tanınan süredir.

Para Yapmak: Borsada para kazanmaya verilen isimdir.

Plasman: Yapılmış olan bir yatırımın el değiştirmesidir.

Portföy: Bir yatırımcının sahip olduğu tüm menkul kıymetlere verilen isimdir.

Reel Faiz: Fiyat artışlarından etkilenmeyen faizlerdir.

Repo: Bir menkul kıymetin işlem başlangıç valöründe satılıp bitiş valöründe geri alınmasıdır.

Revelüasyon: Bir ülke para biriminin başka ülkelerin para birimine karşı değer kazanmasıdır.

Sakat Mal: Ortak satışı olan veya olacak olan hisse senetlerine verilen isimdir.

Sermaye Piyasası Kurulu: Piyasayı düzenleyen, yasal önlemler alan ve aracı kurumları, piyasayı denetleyen resmi kurumdur.

Spekülasyon: Bireyin gelecekle ilgili beklentileri doğrultusunda fiyat ya da döviz kurundaki değişmelerden bir gelir elde etmek amacıyla yapılan işlemdir.

Tahta: Borsada işlem görecek varlıkların işlem sırasına verilen isimdir.

Tahvil: Devletin, kamu kuruluşlarının ya da özel sektör şirketlerinin borçlanarak orta veya uzun vadeli fon sağlamak üzere çıkarttıkları borç senetleridir.

Takasbank: Borsada işlem gören senetlerin kurallara göre işlem görmesi, işlenmesi ve saklanmasını sağlayan kurumdur.

Tekel: Bir tek satıcısı olan ve buna karşılık bir çok alıcısı olan malların piyasada ki ismidir.

Trader:  Hisse senedini alıp satarak fiyat oluşturan kişi.

Valör: Kredi ya da mevduat için bankaca faizin işletilmeye başlandığı tarihe denir.

Vampir: Hisse senedinin sahibinden habersiz alım satım yapan, gizli para kazananlara verilen isimdir.